01 / ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ

Θεματικές Ενότητες

Η ιστορία και ο πολιτισμός της Θεσσαλίας μέσα από πέντε επιστημονικούς άξονες.

Από τους προϊστορικούς χρόνους έως το 1912, το συνέδριο αναδεικνύει την αρχαιολογική, βυζαντινή, νεότερη ιστορία και την πλούσια λαογραφική παράδοση της περιοχής μας μέσα από εισηγήσεις διακεκριμένων επιστημόνων.

01 ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ

02 ΚΛΑΣΣΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ

03 ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ

04 ΝΕΩΤΕΡΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ

05 ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 01

Προϊστορική Περίοδος

Η Θεσσαλία κατέχει ιδιαίτερα σημαντική θέση στην προϊστορία του ελλαδικού χώρου, με πλούσια αρχαιολογικά κατάλοιπα που μαρτυρούν την ανάπτυξη ανθρώπινων κοινοτήτων ήδη από τη Νεολιθική Εποχή. Σημαντικοί οικισμοί, όπως το Σέσκλο και το Διμήνι, αναδεικνύουν την εξέλιξη της οικιστικής οργάνωσης, της οικονομίας και της κοινωνικής ζωής. Κατά την Εποχή του Χαλκού, η περιοχή παρουσιάζει περαιτέρω πολιτιστικές εξελίξεις και επαφές με τον ευρύτερο αιγαιακό κόσμο.

Ενδεικτικά πεδία προσέγγισης

Αρχαιολογική έρευνα, ανασκαφικά δεδομένα και νέα ευρήματα
Προϊστορικοί οικισμοί, οικιστική οργάνωση και κοινωνική εξέλιξη
Καθημερινή ζωή, γεωργία, κτηνοτροφία και παραγωγικές δραστηριότητες
Υλικός πολιτισμός, ταφικές πρακτικές και συμβολικές εκφράσεις
Πολιτιστικές επαφές και ανταλλαγές κατά την Εποχή του Χαλκού

01

Ancient Greek ruins archaeological site landscape, Thessaly

Byzantine monastery architecture on a green mountain landscape in Thessaly

02

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 02

Κλασσική Περίοδος

Κατά την Κλασική Περίοδο, η Θεσσαλία διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στις πολιτικές, στρατιωτικές και πολιτιστικές εξελίξεις του αρχαίου ελληνικού κόσμου. Η οργάνωση των θεσσαλικών πόλεων, η ισχύς των αριστοκρατικών οικογενειών και η λειτουργία του Κοινού των Θεσσαλών διαμόρφωσαν την πολιτική και κοινωνική φυσιογνωμία της περιοχής. Παράλληλα, η ανάπτυξη της οικονομίας, η ιπποτροφία, η θρησκευτική ζωή και οι σχέσεις με άλλες ελληνικές δυνάμεις ανέδειξαν τη Θεσσαλία σε σημαντικό παράγοντα της αρχαίας ελληνικής ιστορίας.

Ενδεικτικά πεδία προσέγγισης

Αρχαιολογική έρευνα, επιγραφικές μαρτυρίες και ιστορικές πηγές
Πόλεις, πολιτικοί θεσμοί και οργάνωση του Κοινού των Θεσσαλών
Κοινωνική διαστρωμάτωση, οικονομία και στρατιωτική οργάνωση
Θρησκευτική ζωή, ιερά, λατρείες και καλλιτεχνική δημιουργία
Πολιτικές και πολιτιστικές σχέσεις της Θεσσαλίας με τον αρχαίο ελληνικό κόσμο

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 03

Βυζαντινή και Μεταβυζαντινή Περίοδος

Κατά τη Βυζαντινή και Μεταβυζαντινή Περίοδο, η Θεσσαλία αποτέλεσε χώρο σημαντικών ιστορικών, θρησκευτικών και πολιτιστικών εξελίξεων. Η ανάπτυξη των πόλεων και των οικισμών, η οργάνωση της εκκλησιαστικής ζωής και η δημιουργία σημαντικών θρησκευτικών και καλλιτεχνικών μνημείων διαμόρφωσαν την ιδιαίτερη φυσιογνωμία της περιοχής. Τα μοναστηριακά συγκροτήματα των Μετεώρων, οι βυζαντινοί ναοί και τα μεταβυζαντινά μνημεία αναδεικνύουν τη διαχρονική πολιτιστική κληρονομιά της Θεσσαλίας.

Ενδεικτικά πεδία προσέγγισης

Αρχαιολογική έρευνα, ιστορικές πηγές και επιγραφικές μαρτυρίες
Πόλεις, οικισμοί και κοινωνική οργάνωση
Εκκλησιαστική ιστορία, μοναχισμός και θρησκευτική ζωή
Βυζαντινή και μεταβυζαντινή αρχιτεκτονική, ζωγραφική και τέχνη
Οικονομική δραστηριότητα, εμπορικές σχέσεις και πολιτιστικές αλληλεπιδράσεις

03

Historic Thessalian traditional architecture in Pelion, Greece - Photo by Alexis Presa on Unsplash

Thessaly Cultural Heritage Folk Traditions Museum Greece

04

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 04

Νεώτερη Περίοδος

Η Νεότερη Περίοδος της Θεσσαλίας χαρακτηρίζεται από σημαντικές πολιτικές, κοινωνικές, οικονομικές και πολιτιστικές μεταβολές. Από την περίοδο της οθωμανικής κυριαρχίας και την ενσωμάτωση του μεγαλύτερου μέρους της Θεσσαλίας στο ελληνικό κράτος το 1881 έως τις εξελίξεις του 20ού αιώνα, η περιοχή γνώρισε σημαντικούς μετασχηματισμούς. Το αγροτικό ζήτημα, οι κοινωνικοί αγώνες, η αστική ανάπτυξη και οι ιστορικές ανακατατάξεις συνέβαλαν στη διαμόρφωση της σύγχρονης θεσσαλικής κοινωνίας και ταυτότητας.

Ενδεικτικά πεδία προσέγγισης

Ιστορική έρευνα, αρχειακές πηγές και τεκμήρια
Οθωμανική κυριαρχία, απελευθέρωση και ενσωμάτωση στο ελληνικό κράτος
Αγροτικό ζήτημα, κοινωνικοί αγώνες και οικονομική ανάπτυξη
Πολιτικές εξελίξεις, πόλεμοι και κοινωνικοί μετασχηματισμοί
Εκπαίδευση, αστική ανάπτυξη και πολιτιστική ζωή στη νεότερη Θεσσαλία

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 05

Διαχρονικά Θέματα Ιστορίας & Πολιτισμού

Η ιστορία και ο πολιτισμός της Θεσσαλίας αναδεικνύονται μέσα από ποικίλες εκφάνσεις της κοινωνικής ζωής, των παραδόσεων και της συλλογικής μνήμης, από την αρχαιότητα έως τη σύγχρονη εποχή. Η μελέτη της λαογραφίας, της τοπικής ιστορίας, των εθίμων και της πολιτιστικής κληρονομιάς φωτίζει τη διαμόρφωση και την εξέλιξη της θεσσαλικής ταυτότητας. Παράλληλα, τα ιστορικά αρχεία, οι μουσειακές συλλογές και οι προφορικές μαρτυρίες αποτελούν πολύτιμες πηγές για την κατανόηση και τη διατήρηση της ιστορικής και πολιτιστικής φυσιογνωμίας της περιοχής.

Ενδεικτικά πεδία προσέγγισης

Τοπική ιστορία, ιστορικά αρχεία και τεκμηρίωση
Λαογραφία, παραδόσεις, ήθη και έθιμα
Κοινωνική ανθρωπολογία, συλλογική μνήμη και πολιτιστική ταυτότητα
Μουσεία, συλλογές και διαχείριση της πολιτιστικής κληρονομιάς
Προφορική ιστορία, πολιτιστικές πρακτικές και διαχρονικές κοινωνικές μεταβολές

05

02 / ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΔΙΑΛΟΓΟΣ

Η ιστορία συναντά τον πολιτισμό και την κοινωνία.

Μέσα από ένα ευρύ φάσμα επιστημονικών προσεγγίσεων, το συνέδριο αναδεικνύει την αδιάρρηκτη σχέση της Θεσσαλικής κληρονομιάς με τη σύγχρονη κοινωνική πραγματικότητα. Αναλύουμε τα αρχαιολογικά ευρήματα, ερμηνεύουμε τις ιστορικές πηγές και συζητάμε για τη συλλογική μνήμη ως μοχλό ανάπτυξης και ταυτότητας.

ΙΣΤΟΡΙΑ | ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ | ΚΟΙΝΩΝΙΑ | ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ | ΜΝΗΜΗ

03 / ΘΕΣΣΑΛΙΑ 2027

Πέντε θεματικές. Μια κοινή επιστημονική αναζήτηση.

Σας προσκαλούμε να συμβάλετε στη χαρτογράφηση της ιστορικής, αρχαιολογικής και πολιτισμικής κληρονομιάς της Θεσσαλίας. Καταθέστε την πρότασή σας και γίνετε μέρος μιας συλλογικής επιστημονικής προσπάθειας.

ΥΠΟΒΟΛΗ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ↗ ΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ↗

04 / ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ

Μια διαχρονική ανάγνωση της Θεσσαλίας.

Η συστηματική επιστημονική καταγραφή αναδεικνύει τις αδιατάρακτες ιστορικές συνέχειες και τις πολιτισμικές μεταβολές της περιοχής. Μέσα από διεπιστημονικές προσεγγίσεις, η έρευνα φέρνει στο φως νέα δεδομένα για την αρχαιολογία, την ανθρωπογεωγραφία και την εξέλιξη του θεσσαλικού τοπίου ανά τους αιώνες, προσφέροντας ένα στέρεο υπόβαθρο για το μέλλον.

5

ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ

2006–2027

ΔΥΟ ΔΕΚΑΕΤΙΕΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

1912

ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΟΡΙΟ